De Chinees

Op een koude dag in januari 2006 doet de politie van Hudiksvall een verschrikkelijke ontdekking. Er heeft een bloedbad plaats gevonden. Achttien mensen zijn op beestachtige manier vermoord. Dit moet het werk van een krankzinnige moordenaar zijn geweest. Als Birgitta Roslin, rechter in Helsingborg, de berichten erover leest, is ze met stomheid geslagen. Want bijna alle slachtoffers zijn verwanten van haar. Omdat de politie geen enkel spoor van de dader vindt en geen aanknopingspunten heeft voor verder onderzoek, besluit Brigitta zelf de zaak te onderzoeken. Het onderzoek voert haar terug in het verleden en leidt haar naar verschillende continenten. Brigitta maakt hardhandig kennis met een nieuwe supermacht die zijn plaats opeist in de internationale arena.

Boekgegevens
Titel: De Chinees (2008)
Auteur: Henning Mankell
Originele titel: Kinesen (2008)
Vertaling: Corry van Bree
Uitgeverij: De Geus
ISBN: 90-445-1258-8
Omvang: 529 p.

Gelezen: 08-2008

BOB-score 4/5

De draak ontwaakt
Rood is traditioneel de kleur van geluk in China . De rode draad of eigenlijk beter het rode lint in het nieuwe boek van Henning Mankell is dan ook het verleden, heden en de toekomst van China. Mankell zou Mankell niet zijn als hij in De Chinees ook niet de link legt naar de twee gebieden op aarde waar hij zich het meest thuis voelt: Zweden en Afrika.

In het koude noorden van Zweden vindt de politie de lichamen van achttien vermoorde mensen in negen afzonderlijke huizen in het plaatsje Hesjövallen. De slachtoffers baden in hun eigen bloed. Zelfs de huisdieren zijn op brute wijze afgeslacht. Een misdaad ongekend in de Zweedse geschiedenis. In sneeuw treft de lokale politie een dun rood zijden lint aan.
Rechter Birgitta Roslin leest over de moorden en trekt al snel de conclusie dat de familie die haar moeder had geadopteerd tot de slachtoffers behoort. Birgitta reist af naar het Noorden en vindt in het huis van haar grootouders een dagboek en brieven. Tevens ontdekt ze de herkomst van het rode lint.

In iets meer dan honderd pagina's zet Henning Mankell het begin van een doorsnee misdaadroman in de verf waar de gemiddelde Scandinavische politieinspecteur eens goed zijn tanden in kan zetten. Mankell zet de misdaad echter in de koelkast en start een tweede, historische verhaallijn. In dit verhaal ontmoeten we de jongeman San die halverwege de negentiende eeuw met zijn twee broers op zoek is naar werk en daarvoor het Chinese platteland verlaat ten voordele van de stad Kanton. Het is de periode na de opiumoorlogen en Frankrijk en Engeland dwongen China haar havens open te stellen voor handel en eisten dat missionarissen vrij door China kunnen reizen.

Na het historische intermezzo neemt Mankell de lezer mee naar het hedendaagse China en hij laat de Zweedse rechter Birgitta afreizen naar Peking. Een jeugddroom van de generatie die is opgegroeid met het rode boekje van de grote roerganger Mao. Op eigen houtje probeert Birgitta het spoor te volgen dat loopt van Zweden naar China. Een speurtocht die al snel de nodige aandacht trekt en die niet zonder consequenties kan blijven.

Henning Mankell heeft een geslaagde roman geschreven waar de misdaadroman kruiste met de historische roman. Mankell beschrijft niet alleen op macroniveau de verschuiving van internationale machtsblokken gezien in de tijd waarbij China begint te lijken op een ontwakende draak die als neo-kolonisator zijn ogen strak heeft gericht op de grondstoffen en ruimte die Afrika biedt. Welke persoonlijke en soms verstrekkende consequenties het verschuiven van macht heeft op individuen wordt op microniveau fraai geïllustreerd aan de hand van de diverse hoofdpersonen en de onderlinge verwevenheid van hun verhalen.
Klein puntje van kritiek is dat de positieve kanten van leiders als Mao en Mugabe beduidend meer aandacht krijgen dan de negatieve consequenties van hun beleid. Consequenties die vaak hebben geresulteerd in het vloeien van veel bloed. Bloed dat stroomt als een rood zijden lint.